<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Rājakaṇḍa</p>

<p rend="hangnum" n="251"><hi rend="paranum">251</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahājanaṃ <pb ed="M" n="0.0150" /> yo rañjeti, catūhipi vatthūhi vā;</p>

<p rend="gathalast">Rājāti vuccate loke, iti sallakkhaye vidvā.</p>

<p rend="hangnum" n="252"><hi rend="paranum">252</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dānañca atthacariyā, piyavācā attasamaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Saṅgahā caturo ime, munindena pakāsitā.</p>

<p rend="gatha1">Dānampi <pb ed="M" n="0.0151" /> atthacariyatañca, piyavāditañca samānattatañca;</p>

<p rend="gathalast">Kariyacariyasusaṅgahaṃ bahūnaṃ, anavamatena guṇena yāti saggaṃ;</p>

<p rend="gatha1">Dānañca peyyavajjañca, atthacariyā ca yā idha;</p>

<p rend="gatha2">Samānattatā ca dhammesu, tattha tattha yathārahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ete kho saṅgahā loke, rathassāṇīva yāyato.</p>

<p rend="hangnum" n="253"><hi rend="paranum">253</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dānaṃ sīlaṃ pariccāgaṃ, ajjavaṃ maddavaṃ tapaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Akkodhaṃ avihiṃsañca, khantī ca avirodhanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dasete dhamme rājāno, appamattena dhārayyuṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="254"><hi rend="paranum">254</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ekayāmaṃ <pb ed="M" n="0.0152" /> saye rājā, dviyā maññeva paṇḍito;</p>

<p rend="gathalast">Gharāvāso tiyāmova, catuyāmo tu yācako.</p>

<p rend="hangnum" n="255"><hi rend="paranum">255</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Aputtakaṃ gharaṃ suññaṃ, raṭṭhaṃ suññaṃ arājakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Asippassa mukhaṃ suññaṃ, sabbasuññaṃ daliddattaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="256"><hi rend="paranum">256</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhanamicche <pb ed="M" n="0.0153" /> vāṇijeyya, vijjamicche bhaje sutaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Puttamicche taruṇitthiṃ, rājāmaccaṃ icchāgate.</p>

<p rend="hangnum" n="257"><hi rend="paranum">257</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pakkhīnaṃ balamākāso, macchānamudakaṃ balaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dubbalassa balaṃ rājā, kumārānaṃ rudaṃ balaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="258"><hi rend="paranum">258</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Khamā <pb ed="M" n="0.0154" /> jāgariyuṭṭhānaṃ, saṃvibhāgo dayikkhaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Nāyakassa guṇā ete, icchitabbā sataṃ sadā.</p>

<p rend="hangnum" n="259"><hi rend="paranum">259</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakiṃ vadanti rājāno, sakiṃ samaṇabrāhmaṇā;</p>

<p rend="gathalast">Sakiṃ sappurisā loke, esa dhammo sanantano.</p>

<p rend="hangnum" n="260"><hi rend="paranum">260</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Alaso gīhi kāmabhogī na sādhu,</p>

<p rend="gatha2">Asaññato pabbajito na sādhu;</p>

<p rend="gatha3">Rājā na sādhu anisammakārī,</p>

<p rend="gathalast">Yo paṇḍito kodhano taṃ na sādhu.</p>

<p rend="hangnum" n="261"><hi rend="paranum">261</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Āyaṃ khayaṃ sayaṃ jaññā, katākataṃ sayaṃ jaññā;</p>

<p rend="gathalast">Niggahe niggahārahaṃ, paggahe paggahārahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="262"><hi rend="paranum">262</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mātā <pb ed="M" n="0.0156" /> puttakataṃ pāpaṃ, sissakataṃ guru tathā;</p>

<p rend="gathalast">Rājā raṭṭhakataṃ pāpaṃ, rājakataṃ purohito.</p>

<p rend="hangnum" n="263"><hi rend="paranum">263</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Akkodhena jine kodhaṃ, asādhuṃ sādhunā jine;</p>

<p rend="gathalast">Jine kadariyaṃ dānena, saccenālikavādinaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="264"><hi rend="paranum">264</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Adantadamanaṃ <pb ed="M" n="0.0157" /> dānaṃ, dānaṃ sabbatthasādhakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dānena piyavācāya, unnamanti namanti ca.</p>

<p rend="gatha1">Adantadamanaṃ <pb ed="M" n="0.0158" /> dānaṃ, adānaṃ dantadūsakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dānena piyavācāya, unnamanti namanti ca.</p>

<p rend="hangnum" n="265"><hi rend="paranum">265</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dānaṃ sinehabhesajjaṃ, maccheraṃ dosanosadhaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dānaṃ yasassībhesajjaṃ, maccheraṃ kapaṇosadhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="266"><hi rend="paranum">266</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na raññā samakaṃ bhuñje, kāmabhogaṃ kudācanaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Ākappaṃ rasabhuttaṃ vā, mālāgandhavilepanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Vatthasabbamalaṅkāraṃ, na raññā sadisaṃ kare.</p>

<p rend="hangnum" n="267"><hi rend="paranum">267</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Na <pb ed="M" n="0.0159" /> me rājā sakhā hoti, na rājā hoti samako;</p>

<p rend="gathalast">Eso sāmiko mayhanti, citte niṭṭhaṃ saṇṭhāpaye.</p>

<p rend="hangnum" n="268"><hi rend="paranum">268</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nātidūre bhaje rañño, naccāsanne pavātake;</p>

<p rend="gatha2">Ujuke nātininne ca, na bhaje uccamāsane;</p>

<p rend="gathalast">Cha dose vajje sevako, aggīva saṃyato tiṭṭhe.</p>

<p rend="gatha1">Na <pb ed="M" n="0.0160" /> pacchato na purato, nāpi āsannadūrato;</p>

<p rend="gatha2">Na kacche nopi paṭivāte, na cāpi oṇatuṇṇate;</p>

<p rend="gathalast">Ime dose vivajjetvā, ekamantaṃ ṭhitā ahu –</p>

<p rend="hangnum" n="269"><hi rend="paranum">269</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jappena mantena subhāsitena,</p>

<p rend="gatha2">Anuppadānena paveṇiyā vā;</p>

<p rend="gatha3">Yathā yathā yattha labhetha atthaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Tathā tathā tattha parakkameyya.</p>

<p rend="hangnum" n="270"><hi rend="paranum">270</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kassako <pb ed="M" n="0.0161" /> vāṇijo macco, samaṇo sutasīla vā;</p>

<p rend="gathalast">Tesu vipulajātesu, raṭṭhampi vipulaṃ siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="271"><hi rend="paranum">271</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tesu <pb ed="M" n="0.0162" /> dubbalajātesu, raṭṭhampi dubbalaṃ siyā;</p>

<p rend="gathalast">Tasmā saraṭṭhaṃ vipulaṃ, dhāraye raṭṭhabhāravā.</p>

<p rend="hangnum" n="272"><hi rend="paranum">272</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahārukkhassa <pb ed="M" n="0.0163" /> phalino, āmaṃ chindati yo phalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Rasañcassa na jānāti, bījañcassa vinassati.</p>

<p rend="hangnum" n="273"><hi rend="paranum">273</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahārukkhūpamaṃ raṭṭhaṃ, adhammena pasāsati;</p>

<p rend="gathalast">Rasañcassa na jānāti, raṭṭhañcassa vinassati.</p>

<p rend="hangnum" n="274"><hi rend="paranum">274</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahārukkhassa phalino, pakkaṃ chindati yo phalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Rasañcassa vijānāti, bījañjassa na nassati.</p>

<p rend="hangnum" n="275"><hi rend="paranum">275</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahārukkhūpamaṃ <pb ed="M" n="0.0164" /> raṭṭhaṃ, dhammena yo pasāsati;</p>

<p rend="gathalast">Rasañcassa vijānāti, raṭṭhañcassa na nassati.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
